صادرات فرش ابریشم

بررسی صادرات فرش ابریشم:

فرش ابریشم

در این مقاله برای اشنایی بیشتر با علاقه مندی سایر کشورها جهت خرید فرش ابریشم یا دستباف ایرانی پرداخته می شود, صادرات فرش ابریشم یا فرش دستباف از چند جهت دارای اهمیت است از طرفی شامل تاریخ و فرهنگ چندین ساله ما میشود از طرفی سبب اشتغال زایی می شود. برای روشن تر شدن این موضوع به بررسی چند کشور می پردازیم:

کشور فرانسه از جمله کشورهایی است که بازار فرش دستباف(فرش ابریشم) در آن همواره توسعه داشته است. به طوری که در سال 1999 جمعاً معادل 842127 متر مربع فرش دستباف(فرش ابریشم) به این کشور صادر شده است ایران با 312283 متر مربع ، هندوستان با 138722 متر مربع ، نپال 11765 متر مربع ، پاکستان با 267305 متر مربع ، چین با 45788 متر مربع و ترکیه با 35906 متر مربع از جمله صادر کنندگان فرش دستباف به این کشور بوده اند. در بازار فرش این کشور قیمت برایشان مهم است. بیش از 50% بازار فرش فرانسه در اختیار فرش های ایرانی و پاکستان بوده و مابقی آن از سایر کشورها من جمله چین و هندوستان و کشورهای آسیای میانه و ترکیه و افعانستان و مراکش و تونس و نپال تامین می گردید ، اگر چه در چند سال اخیر به دلایل افزایش قیمت فرش های ایرانی و بالعکس کاهش قیمت فرشهای چینی و هندی و پاکستانی سهم این کشورها در بازار فرانسه افزایش داشته است. در سال 1384 از نظر وزنی 8/2% و از نظر ارزشی 6/2% فرش های ایرانی  به این کشور صادر شده است. با توجه به توضیحات فوق مهمترین نکاتی که می بایست تولید کنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف یا ابریشم جهت ورودی موفق تر در بازار فرانسه مورد توجه قرار دهند به شرح زیر است:

1- رنگ بندی: : مشتریان فرانسوی در عین علاقمندی به رنگ طبیعی تمایلشان به رنگهای شاد همانند کرم و روناس و آبی و بژ است ، در بخش هایی از فرانسه نیز رنگهای مرده و مات مورد توجه می باشد.

2- طرح ها و نقوش:  گلکی هریس ، قالیچه های اصیل بلوچ ، ماهی در هم بیرجند ، نقوش قشقایی اعم از گبه و قالی و قالیچه همدان بالاخص جوزان لچک ترنج کاشان  ، خشتی بیرجند و چهارمحال بختیاری ، افشان ترنجدار و افشان خلوت مورد توجه بازار فرانسه می باشند.

3- ابعاد:  در این کشور خریداران فرش عمدتا طرفدار فرشهای کوچک پارچه به صورت ذرع و نیم و قالیچه و پرده ای و حداکثر در ابعاد 2×3 متر می باشند. انواع کناره با عرض 70 لغایت 100 سانتی متری در این بازار جایگاه خاصی دارد.

4- بافت: نوع بافت  برای مردم فرانسه مهم نیست  ولی به رنگبندی و طرح آن اهمیت می دهند و همچنین قیمت فرش باید قابل رقابت با فرش های پاکستان باشد و ضخامت فرش  نیز عامل مهمی است ، گلیمهای سوزنی  در این بازار مورد توجه است.

5- مواد اولیه:   استفاده از مواد رنگرزی طبیعی و پشم لرستانی باعث موفقیت در این بازار خواهد بود اگرچه در ظاهر امر ممکن است برایشان چندان مهم نباشد ولی در دراز مدت موثر است. تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش خراسان با توجه به امکان بافت فرش ها 25 تا 35 رجی مناسب در اقصی نقاط استان می توانند بخش قابل توجهی از نیازهای مردم این کشور به خصوص با طرح های بلوچ و افشان ترنج و ماهی درهم (هراتی) و ترکمن و خشتی و بالاخره نایین زمینه خلوت را تامین نمایند.

** انگلستان :  کشور انگلستان و بالاخص شهر لندن در گذشته ای نه چندان دور در رابطه با فرش دستباف نقش شبیه نقش کنونی کشور آلمان و بندر هامبورگ را داشته و مجموعه ای از نفیس ترین فرشهای جهان در این بازار عرضه می شد. بسیاری از کشورهایی که امروزه از هامبورگ فرش تهیه می نمایند ، زمانی به لندن می رفتند و از این شهر، فرش به کشورهای اروپایی ارسال می گردید.

در سال 1999 معادل 1505911 مترفرش از شش کشور مهم تولید کننده فرش به این کشور صادر گردیده است که سهم ایران 281101 متر مربع می باشد . در سالهای (5-2004) کشور انگلیس جایگاه فروش 4% فرشهای ترکیه و 5/2% فرش تولیدی نپال و 5% فرش پاکستان و 7% فرش چین بود که نشانگرمهم بودن قیمت برای مردم این کشور  است. در سال 1384 از نظر وزنی 4 ،2 درصد و از نظر ارزشی معادل 8/1% و در هشت ماهه سال 1386 از نظر وزنی 3% و از نظر ارزشی 4/2% فرش کشورمان به این کشور صادر گردیده که مقایسه نسبتهای وزنی و ارزشی نشان می دهد که این بازار بیشتر مناسب فرشهای تجاری با قیمت مناسب می باشد . در یک مقایسه ساده تر فرش های ایرانی که در سال 1384 به بازار این کشور صادر شده اند از نظر وزنی معادل ژاپن ولی از نظر ارزشی یک سوم آن بوده اند. برای ورود به بازار انگلیس توجه به موارد زیر ضروری است:

1- رنگبندی:  مشابه بازار امریکا از نظر رنگبندی تابع مد روز هستند و دوست دارند رنگ فرش آنها با رنگ رومبلی ، پرده و رنگ ساختمان خوانایی داشته باشدو خریداران خاص و آشنا به فرش رنگهای طبیعی و آرام را می پسندند.

2- طرح ها و نقوش فرش:  طرح های اصیل قشقایی و کردستان بالاخص بیجار و گلفرنگ و بلوچ و اصفهان و قم و تبریز و زیر خاکی کاشمر و افشان مشهد و همدان و بالاخص طرحهای خلوت شیرازی را دوست دارند.

3- اندازه فرشفرش های کوچک پارچه و متوسط شامل قالیچه و کناره و پرده ای و 2×3 متری و 5/2×2 متری و 7/2×1/3 و به مقدار کم 4×3 متری و 3×3 متری و 5/3×5/2 متری مورد تقاضا می باشد.

4- نوع بافت فرش:  در بازار انگلیس قیمت فرش نقش بسیار عمده ای را ایفا می نماید ولی برای مصرف کنندگان خاص رج شمار بالا و براق بودن موضوع مهمی محسوب می گردد و برای فرشهای عتیقه نیز مشتریان زیادی در این کشور وجود دارد.

5- مواد اولیه فرش:  تلفیقی از پشمهای مختلف ایرانی بگونه ایکه قیمت تمام شده مناسب باشد و در عین حال از حداقل کیفیت لازم برخوردار باشد در این بازار لازم است که بیشترین تمرکز تولید کنندگان در زمینه چیدن رنگها  باشد.

** عربستان سعودی :  کشور عربستان سعودی یکی از مهمترین کشورهای اسلامی وارد کننده ی فرش دستباف (فرش ابریشم) است و در سه چهار سال اخیر رابطه کشور عربستان با ایران از نظر سیاسی و اقتصادی رو به رشد است به دلیل خانه ی خدا و تجمع جمع کثیری از مسلمانان اقصی نقاط جهان به عنوان حج عمره و تمتع یکی از بازارهای بزرگ اسلامی محسوب می شود .به همین دلیل نزدیک به 2% بازار جهانی فرش دستباف در اختیار کشور عربستان بوده است و میزان واردات فرش در کشور عربستان در سال 1980 میلادی معادل 517000 متر مربع به ارزش 31000000 دلار بوده که حدود 15% فرش دستباف کشورمان را به خود اختصاص داده است. ضمناً مرکز فرش ایران می تواند با زمینه سازی لازم جهت حضور بزرگ صادر کنندگان ایرانی در نماشگاه جده زمینه سفارش پذیری و حضور بیشتر صادرکنندگان ایرانی در این کشور را فراهم نماید. تولید کنندگان فرش دستبافت ایران باید رعایت موارد ذیل را را مد نظر قرار دهند:

1- رنگبندی فرش:  عربستان به رنگهای آرام و ملایم علاقمندی خاصی دارند گونه های مختلف رنگ سبز بالاخص سبز کوهی را خیلی دوست دارند که صادر کنندگان فرش باید توجه به این نکته داشته باشند.

2- طرح ها و نقوش فرش:  نقشه لچک ترنج تبریز ، اصفهان ، افشان مشهد ، مورد تقاضای این بازار می باشد ، همچنین فرش های سجاده ای دارای طرح هندسی نیز مورد تقاضا می باشد. از تولید فرشهای تصویری برای عرضه به این بازار جداً خوداری شود ، قالیچه های کرک و ابریشم قم نیز جایگاه خاصی در این بازار دارد.  عربستان در مقابل بازار های همچون ژاپن و سوئد و دانمارک و … که اشاره شد این بازار یکی از مهمترین بازار مالی متقاضی فرشهای بزرگ پارچه است.

3- مواد اولیه فرش:  فرشهای گل ابریشم و کرک و ابریشم از تقاضای بیشتری برخوردار است.

4 بافت فرش: رج شمار فرش برای اشراف و ثروتمندان عربستان خیلی مهم و در مجموع به بافت اهمیت میدهند رنگهای شیمیایی را نمی پسندند که این باید مورد توجه تولید و صادر کنندگان فرش دستباف کشورمان باشد.

** امارت متحده عربی :  کشور امارات متحد عربی از ملیتهای مختلفی شکل گرفته است از نظر بافت جمعیتی آن که 45% آن را هندی و 25% آن را پاکستانی و 17% آنرا ایرانی و…. تشکیل داده اند. ابوظبی و شارجه دو مرکز مهم تجاری این کشور می باشد. از نظر وزنی و ارزشی مهمترین خریدار فرشهای ایرانی در بین کشورهای اسلامی است و از گرانترین و نفیس ترین فرشهای ایرانی (خصوصاً از نظر کاربرد مواد اولیه گران قیمت )به این کشور صادر میشود که درسال 1384 از نظر وزنی 2% و از نظر ارزشی بالغ بر 9% صادرات فرشهای ایرانی به این کشور صارد شده است. باید تولید کنندگان و صارد کنندگان فرش لرستانی به این موارد دقت لازم را داشته باشند که اولاً بخش قابل توجهی از ایرانیان متمکن و ثروتمند در این کشور زندگی می کنند که نیازمند فرش ایرانی خصوصاً دستباف هستند. دوماً کشورهای حاشیه ی خلیج فارس به ویژه امارات همواره روابط سیاسی و اقتصادی خوبی با ایران داشته سوماً خریدار فرش هایی است که سایر کشورهای رقیب توانایی عمده ای در عرصه این فرشها ندارند. چهارماً عرضه کنندگان عمده فرش لرستانی اصیل بوده و کافی است کمی احساسات ناسیونالیستی آنها تقویت شود. برای صادرات فرش به این کشور رعایت نکات زیر از سوی تولیدکنندگان ضروری به نظر میرسد:

1- رنگبندی فرش :  رنگهای روشن و شاد بویژه کرم و همه رنگهای متمایل به قرمز خصوصاً لاکی مشهد و سورمه ای نیلی مورد توجه این بازار است.

2- طرح و نقوش فرش :  قالیچه های افشان ترنج قم ، طرح های نائین ، تبریز ، گلدانی و درختی مورد تقاضای شهروندان اماراتی می باشد حتی از محدود کشورهای عربی است که به دلیل جمعیت قابل توجه ایرانی که دارد فروش تابلوی فرش نیز رونق دارد.

3- ابعاد فرش:  تقریباً مشابه بازار فرش عربستان است ولی از فرشهای کوچک پارچه نفیس را معمولاً مهاجرین برای زندگی در آپارتمان نشینی و فرشهای بزرگ پارچه از جمله فرشهای 1000 تا 6000 متری جهت اماکن مذهبی و کاخهای سلطنتی مورد استفاده قرار می گیرد .

4- مواد اولیه فرش:  بیشتر به فرشهای ابریشمی علاقمندند چون این کشور فوق العاده گرم و مرطوب است و فرشهای 100% ابریشمی یا چله ابریشم یا گل ابریشم. مورد علاقه آنان است.

5- نوع بافت فرش:  با توجه به آنچه گذشت به نظر میرسد فرش های دستباف ( فرش ابریشم)  نفیس و لوکس  با بهترین کیفیت بافت، باید برای بازار امارات متحده عربی تولید و برای صادرات به این کشور عرضه گردد.

** لبنان : کشور لبنان به عنوان سرسبزترین کشور خاورمیانه است که یکی از بازارهای مهم فرش دستباف است واردات فرش ایران به کشور لبنان از نظر وزنی 1/1% و از نظر ارزشی معادل 3/1% فرشهای صادراتی ایران می باشد. ضمناً فرش استان خراسان رضوی خصوصاً فرشهای دستباف کردی و بلوچی در بازار لبنان جایگاه خاصی دارد و می توان آن را یکی از بازارهای هدف فرش لرستان تلقی کرد. صادر کنندگان فرش دستباف لرستانی باید به این موارد توجه لازم را داشته باشند.

1- رنگبندی فرش: رنگهای تیره و ملایم به ویژه در مایه های لاکی و کرم و سورمه ای و قرمز جگری و روناسی و رنگ های آفتاب خورده مورد توجه این بازار می باشد.

2- طرح و نقشه فرش: لبنان را باید یکی از مهم ترین بازار های فرش عشایری اعم از بلوچ و کرد وقشقایی و ترکمن بنامیم علاوه بر طرحهای لچک ترنج و افشان مشهد و نائین و تبریز و حتی قالیچه های و قالیهای قدیمی و اصیل ایرانی مورد توجه کشور لبنان می باشد که تولید کنندگان و صادر کنندگان فرش ایرانی باید به آن توجه لازم را داشته باشند

3- اندازه فرش : بازار فرش لبنان بیشتر خواهان فرشهای کوچک پارچه شامل قالیچه و کناره و ذرع و نیم و پرده ای و گلی ومتقاضی فرشهای 6 متری می باشند.

4- مواد اولیه فرش : فرش های عشایری 100% پشمی مورد نظر لبنان می باشد و در مورد فرش های شهری استفاده از پشم مرغوب مد نظر می باشد.

5- نوع بافت فرش : در کشور لبنان مردم به دو دسته تقسیم می شوند اولاً به قیمت فرش اهمیت می دهند و دسته دوم به نوع بافت ریز و رج شمار بالا ی آن توجه دارند، خصوصاً فرشهای ظریف مد نظرشان می باشد و متقاضی آن هستند.

** کویت :  کشورهای ایران ،چین ، هند ، پاکستان سهم عمده ای از واردات فرش دستباف به بازار کویت را به خود اختصاص داده اند . مشتریان کویتی اصالت داشتن فرش دستباف ایران  را مهم ترین عامل در انتخاب خود اعلام می کنند و کیفیت ، رنگ بندی ، قیمت و ابعاد به ترتیب در الویت های بعدی مد نظر آنها می باشد.

1- رنگبندی فرش :  مشتریان فرش در کویت ضمن تمایل به داشتن فرشهایی با رنگ های ملایم و روشن ، فرش های تیره را نیز می پسندند.

2- طرح و نقشه فرش : طرح های زیگلر و خشتی خاص خریداران جوان و طرح های لچک ترنج شاه عباسی ، افشان شاه عباسی و یلمه خاص خریداران نسل مسن تر می باشد. وضعیت عرضه فرش بر حسب شلوغ و یا خلوت بودن طرح نشان می دهد که طرح های خلوت نسبت به طرح های شلوغ بیشتر مورد توجه مشتریان کویتی قرار می گیرد .

3- اندازه فرش : از نظر ابعاد ، فرش های 3×2 و 2×2 نسبت به سایر ابعاد خواهان بیشتری دارند.